EMDR: positieve bij-effecten

Is het nodig om je hele trauma te EMDRen om te genezen (Gabriella Polak)?

In mijn vorig artikel over EMDR heb ik uitgelegd hoe EMDR ervoor zorgt dat de herinnering minder intens wordt beleefd na de therapie. De vraag is nu of het wel of niet nodig is om elk stukje herinnering te herbeleven tijdens EMDR voordat je van PTSD genezen bent.

EMDR behandeling geeft mogelijk een positief bij-effect. Tijdens de therapie traint de cliënt steeds weer opnieuw zijn eigen controle over zijn aandacht. Terwijl de cliënt een emotioneel traumaverhaal vertelt, trekken de emoties automatisch de aandacht naar zich toe, maar de cliënt trekt de aandacht steeds weer terug naar de aandacht-taak.  Net als in de sportschool, wat getraind wordt, wordt sterker, dus de cliënt krijgt een steeds sterkere controle over zijn eigen aandacht. Dit heeft het positieve bij-effect dat de cliënt beter in staat is om zijn aandacht los te trekken van een nog niet verwerkte trauma-trigger. Daardoor is de kans kleiner dat de cliënt door de nog niet verwerkte trigger in een paniek/angstaanval blijft hangen. Zo kan het gebeuren dat de cliënt geen symptomen meer ervaart zonder dat echt alle stukjes trauma zijn herbeleefd tijdens EMDR.

Sommige cliënten ervaren genezing, omdat het verschil in kwaliteit van leven zo ontzettend groot is. Als dat zo is zal vanzelf ter zijner tijd de behoefte om weer hulp te zoeken de kop op steken.

Zelf ben ik geen fan van herbeleving. De werking van de hersenen voorspelt dat de verbinding naar een herinnering die vaak herhaalt of herbeleefd wordt, sterker wordt. Een sterke verbinding naar een herinnering zorgt ervoor dat deze vaak automatisch opgeroepen zal worden. Hoe vaker dat gebeurd, hoe belangrijker deze gebeurtenis lijkt in het leven van een persoon. Daarom ben ik zelf meer een fan van triggers (de events die de paniek en herinnering aan de trauma event oproepen) verbinden met nieuwe mooie dingen.

Bijv. Als het woord “Papa”een paniek-trigger voor je is, moet je jezelf expres in omgevingen zetten waar kinderen op een liefdevolle manier met hun vader omgaan. Wanneer zei hun vader papa noemen zal dit in het begin paniek triggeren, maar na als je doorzet, zal het woord “Papa” een liefdevol gevoel oproepen!

EMDR: Wat voegen de oogbewegingen toe?

EMDR geeft veel beter resultaten dan andere werkzame therapieën voor PTSD zoals “exposure”, dus wat voegende oogbewegingen toe aan de pure integratie van traumatische herinneringen met adaptieve informatie?

(zie conclusie basisartikel)

De fysieke theorie stelt dat de symptoomvermindering wordt veroorzaakt door lichamelijke veranderingen. Oogbewegingen veroorzaken vooral ontspanning in het lichaam. Deze ontspannen staat van het lichaam past niet bij de angst die voorkomt uit de traumatische herinnering. Bij herhaaldelijk aanbod wordt de herinnering steeds meer geassocieerd met ontspanning en daardoor steeds minder met het angstgevoel. Dit verklaart echter niet het grote verschil in effectiviteit tussen EMDR en andere ontspanningsoefeningen.

De “dual task” theorie stelt dat het werkgeheugen een beperkte capaciteit heeft. Als die capaciteit in beslag genomen wordt, kan een andere taak die aandacht nodig heeft, minder goed uitgevoerd worden. Tijdens EMDR is deze aandachtcapaciteit bezet door de oogbewegingen, en is er dus minder aandacht voor de herinneringen. Zo worden de herinneringen minder levendig herbeleefd, en daardoor minder levendig opgeslagen. Deze distantiering leidt tot vermindering van PTSD symptomen. Verder wordt tijdens “dual tasks” de aandachtflexibiliteit getraind. Deze verhoogde aandachtflexibiliteit kan helpen bij de controle over aandacht voor de PTSD symptomen.

EMDR nodig over heel trauma voor volledige verwerking?

EMDR: verhoogde communicatie hersenhelften?

Werkt EMDR door betere verbinding tussen de twee hersenhelften? (Gabriella Polak)?

klik hier voor de basis info over EMDR

Christman & Popper deden een experiment waarbij ze mensen hetzelfde herkenningstaakje lieten doen terwijl ze of niets of verticale oogbewegingen moesten maken of horizontale oogbewegingen. Uiteindelijk bleek dat mensen beter gingen herkennen door de horizontale oogbewegingen, maar de verticale oogbewegingen hadden geen enkel effect. Christman & Popper suggereerden dat dit kwam door de verhoogde communicatie tussen de hersenhelften tijdens horizontale oogbewegingen.

Tijdens EMDR werden er ook verticale oogbewegingen gemaakt. Er zou dus een verband kunnen zijn, tussen EMDR en verhoogde communicatie en verbeterde herkenning? maar daarvoor was geen bewijs. Daarvoor moesten ze een nieuw experiment doen.

Christman & Popper deden toen een experiment waarbij ze EMDR met horizontale oogbewegingen vergeleken met EMDR met verticale oogbewegingen. Er bleek geen verschil in het effect op emotionele vervlakking, ze werkten allebei even goed. Verticale oogbewegingen hebben evenveel effect op emotionele vervlakking, terwijl de verticale oogbewegingen geen effect hebben op de communicatie tussen de hersenhelften.

Er is dus geen effect tussen het effect van EMDR en de communicatie tussen de hersenhelften.

meer EMDR: Wat voegen de oog-bewegingen toe?

EMDR, een simpele uitleg

EMDR is een van de meest effectieve therapievormen om PTSD symptomen (post traumatic stress disorder) te verminderen. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is een therapievorm, waarbij iemand zijn trauma herinnering vertelt, terwijl tegelijkertijd zijn aandacht van links naar rechts naar links etc. wordt getrokken.

De methode heet Eye movement (oog beweging) omdat Francine Shapiro de methode ontwikkelde nadat ze zelf stressvermindering ervoer tijdens oogbewegingen. Zo werd bij EMDR-therapie de patient gevraagd om met zijn ogen een hand of vinger te volgen terwijl hij zijn trauma verhaal vertelde. Tegenwoordig word EMDR ook vaak toegepast via geluid door een koptelefoon of klopjes op de knie.

PTSD is een psychische stoornis die kan optreden nadat iemand een traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt. De symptomen omvatten onder andere het steeds weer opnieuw beleven van de gebeurtenis, het ontwijken van de herinnering en het extreem overstuur raken van die herinnering. Wanneer de symptomen langer dan een maand aanhouden en iemands dagelijks leven behoorlijk verstoren nadat de situatie niet meer gevaarlijk is, spreken we van PTSD (DSM-IV)

De meeste literatuur veronderstelt dat EMDR het brein in een toestand brengt waarbij het traumatische herinneringen beter kan verwerken. Het opnieuw beleven van een herinnering, maakt deze flexibel en zou daarna eventueel anders kunnen worden opgslagen. Volgens Francine Shapiro zelf, bevordert EMDR de integratie van traumatische herinneringen met adaptieve informatie (‘ maar Ik ben nu veilig’). Veel andere werkzame therapieën voor PTSD zoals “exposure”, stellen dezelfde onderliggende werking, maar na de EMDR behandeling ervaren mensen hun vertelde herinneringen veel minder levendig en minder emotioneel

Werkt EMDR via verhoogde communicatie hersenhelften?